XVII. yüzyıl halk şiirimizin asker ozanlarından biridir. Kayıkçı Kul Mustafa’nın doğum ölüm yıllarını bilemiyoruz. Yaşamı üzerine de açıklayıcı bilgilerden yoksunuz, ölümünün, Abaza Hasan Paşa’nın ayaklanmasını dile getiren destandan 1659′dan sonra olduğu sanılıyor. Böylece Kayıkçı Kul Mustafa’nın XVII. yüzyılın ilk yarısında yaşadığı ileri sürülüyor. Cezayir’den Bağdat’a dek çeşitli beldeler dolaşmış, savaşmış, savaşlara destanlar, yenilgilere, şehitlere ağıtlar düzmüş bir Yeniçeri ozanı.
Murat Reis’in ölümü (1609) dolayısıyla söylediği ağıttan, “Kayıkçı” sanını Cezayir’de bulunduğu sırada, görevinden dolayı aldığı sanılıyor. Padişah II. Osman’ın bir ayaklanma sonucu öldürülmesini anlatan şiiri, Şah I. Abbas’ın Bağdat’ı ele geçirişi, IV. Murat’ın 1630′da Bağdat’ı kuşatması üzerine söyledikleri Murat Reis’in ölümünden sonra IV. Murat’a “kul” olduğu, olayların içinde yaşadığını, yaşadığı olayların da şiirini söylediğini açıklıyor. Bunların içinde en ünlüsü Genç Osman Destanı’dır. Kayıkçı Kul Mustafa’nın Genç Osman Destanı kısa sürede bütün Anadolu’ya yayılmış, büyük ün kazanmıştır.
Şiirlerinde kimi söylemelerde zorlamalar görülüyorsa da, döneminde halk beğenilerini zorlamayan, yalınlığı, içtenliğime geniş etki bırakmış, halk şairlerini de bir ölçüde etki altına alabilmiştir.
